İnternetten Alışverişte Cayma Hakkı: 14 Günlük İade ve Sınırları

İnternetten, telefonla veya kapıda yapılan satışlar mesafeli sözleşme sayılır ve tüketiciye hiçbir gerekçe göstermeden sözleşmeden dönme hakkı verir. Bu hakka cayma hakkı denir ve süresi on dört gündür. Cayma hakkı, üründe ayıp bulunup bulunmamasından tamamen bağımsızdır: ürün kusursuz da olsa iade edilebilir. Buna karşılık kanun bazı ürünleri kapsam dışında bırakır, satıcının bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi süreyi bir yıla uzatır ve iade masrafları konusunda net kurallar vardır. Bu yazıda süreyi, istisnaları, kargo ücretini ve satıcı iade yapmazsa izlenecek yolu açıklıyoruz.

Cayma Hakkı Nedir, Hangi Satışlarda Vardır?

Cayma hakkı, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ile düzenlenir. Tüketici, hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden on dört gün içinde sözleşmeden cayabilir.

Hak, satıcı ile tüketicinin fiziksel olarak bir araya gelmeden kurduğu sözleşmelerde geçerlidir: internet siteleri, mobil uygulamalar, telefonla sipariş, televizyondan satış. Ayrıca iş yeri dışında kurulan sözleşmelerde (kapıda satış, ev toplantısı) de cayma hakkı vardır ve orada da süre on dört gündür.

• Mağazadan yapılan yüz yüze alışverişlerde kanuni cayma hakkı yoktur; mağazanın kendi iade politikası uygulanır.
• Cayma hakkı ile ayıplı mal hakları birbirinden bağımsızdır; on dört gün geçtikten sonra da ürün ayıplıysa seçimlik haklar kullanılabilir.
• Ticari veya mesleki amaçla alışveriş yapan kişi tüketici sayılmadığından bu haktan yararlanamaz.

Satıcı sözleşmede "iade kabul edilmez" yazsa bile bu kayıt geçersizdir. Cayma hakkı emredici bir kuraldır; sözleşmeyle kaldırılamaz veya daraltılamaz.

On Dört Günlük Süre Ne Zaman Başlar?

Sürenin başlangıcı, sözleşmenin konusuna göre değişir:

• Mal satışında: Tüketicinin veya belirlediği kişinin malı teslim aldığı gün başlar; sipariş tarihi değil.
• Tek siparişte birden çok mal ayrı ayrı teslim ediliyorsa: son malın teslim alındığı gün.
• Birden fazla parçadan oluşan üründe: son parçanın teslim alındığı gün.
• Belirli süreli düzenli teslimatta: ilk malın teslim alındığı gün.
• Hizmet sunumunda: sözleşmenin kurulduğu gün.

Bilgilendirme Yapılmazsa Süre Uzar

Satıcı, cayma hakkının varlığı, süresi ve kullanım şekli konusunda tüketiciyi ön bilgilendirme formu ile bilgilendirmek zorundadır. Bu yükümlülük yerine getirilmezse cayma hakkı süresi bir yıl uzar, yani toplam bir yıl on dört gün olur. Satıcı bu süre içinde bilgilendirme yaparsa, bilgilendirmenin yapıldığı tarihten itibaren on dört günlük süre işlemeye başlar.

Cayma Hakkı Bulunmayan Ürünler

Yönetmelik, niteliği gereği iadesi mümkün olmayan veya satıcıyı orantısız zarara uğratacak ürünleri kapsam dışında tutar. Bu istisnalar dar yorumlanır:

• Tüketicinin istekleri doğrultusunda kişiye özel hazırlanan mallar (isim yazdırılan ürün, ölçüye göre dikilen perde).
• Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar.
• Tesliminden sonra ambalajı açılmış olması hâlinde iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan ürünler (iç giyim, kozmetik, kulak içi kulaklık).
• Tesliminden sonra başka ürünlerle karışan ve ayrıştırılması mümkün olmayan mallar.
• Ambalajı açılmış ses veya görüntü kayıtları, kitap, yazılım ve dijital içerikler.
• Abonelik sözleşmesi dışında gazete ve dergi gibi süreli yayınlar.
• Belirli bir tarihte yapılması gereken konaklama, eşya taşıma, araç kiralama, yiyecek-içecek tedariki ve eğlence hizmetleri.
• Fiyatı finansal piyasa dalgalanmalarına bağlı olan ve satıcının kontrolünde olmayan mallar (altın, döviz gibi).

Elektronik eşyada "kutusu açıldı, iade alınmaz" uygulaması yaygındır ancak çoğu zaman hukuka aykırıdır. Ürünü deneme amaçlı açmak cayma hakkını düşürmez; tüketici yalnızca ürünün niteliğini ve çalışmasını anlamak için gerekli kullanımın ötesine geçtiyse değer kaybından sorumlu olur.

İade Süreci: Kargo, Para İadesi ve Süreler

Cayma bildirimi, sürenin son günü mesai bitimine kadar satıcıya yöneltilmelidir. Bildirim yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla yapılabilir: e-posta, sitedeki iade formu, SMS. İspat kolaylığı için ekran görüntüsü veya e-posta kaydı saklanmalıdır.

Satıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, tahsil edilen tüm ödemeleri (teslim masrafları dâhil) iade etmek zorundadır. İade, tüketicinin ödeme yaptığı yöntemle ve masrafsız yapılır. Tüketici de malı, cayma bildiriminden itibaren on gün içinde satıcıya geri göndermekle yükümlüdür.

• İade kargo ücreti: Satıcı ön bilgilendirmede iade için anlaşmalı taşıyıcıyı belirtmişse ve tüketici onu kullanırsa iade masrafı satıcıya aittir. Taşıyıcı belirtilmemişse iade masrafı yine satıcıdan istenebilir.
• Tüketici anlaşmalı taşıyıcı dışında bir yol seçerse aradaki fark kendisine yüklenebilir.
• Kredi kartına yapılan iadelerde bankaya bağlı gecikmeler satıcının sorumluluğunu kaldırmaz.
• Satıcı, malın kendisine ulaşmasını beklemeden iade yapmaktan kaçınabilir; ancak on dört günlük süre malın gönderildiğine dair belge sunulduğunda işlemeye başlar.

Satıcı Parayı İade Etmezse Ne Yapılır?

İade yapılmazsa izlenecek yol, uyuşmazlık tutarına göre belirlenir. Belirli parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; üzerindekilerde tüketici mahkemesinde dava açılır. 2026 yılı için bu sınır 186.000 TL'dir ve her yıl güncellenir.

Başvuru, tüketicinin yerleşim yerindeki veya işlemin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılır; ücretsizdir ve e-Devlet üzerinden tamamlanabilir. Heyet kararı ilam hükmündedir, uyulmazsa doğrudan icra takibi başlatılabilir.

• Sipariş ekran görüntüsü, ödeme dekontu, kargo takip numarası ve cayma bildirimi mutlaka dosyaya eklenmelidir.
• Kredi kartıyla ödenen ve teslim edilmeyen siparişlerde bankaya harcama itirazı (chargeback) başvurusu da ayrıca yapılabilir.
• Satıcı, pazar yeri üzerinden satış yapıyorsa aracı hizmet sağlayıcının sorumluluğu da ayrıca değerlendirilir.

Manavgat ve Side bölgesinde sezon döneminde konaklama ve tur satışlarında sıkça karşılaşılan durum, belirli tarihli hizmetlerde cayma hakkının bulunmamasıdır. Bu tür iptallerde paket tur ve otel rezervasyon iptali kuralları uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Cayma hakkı için gerekçe göstermek zorunda mıyım?

Hayır. Mesafeli satışlarda on dört gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve ceza ödemeden sözleşmeden cayabilirsiniz. Ürünün ayıplı olması gerekmez.

On dört gün ne zaman başlar?

Mal satışında ürünü teslim aldığınız gün başlar, sipariş verdiğiniz gün değil. Birden çok parçalı üründe son parçanın, ayrı ayrı teslim edilen siparişte son ürünün teslim tarihinden itibaren işler.

İade kargo ücretini kim öder?

Satıcı ön bilgilendirmede anlaşmalı taşıyıcıyı belirtmişse ve o taşıyıcıyla gönderirseniz masraf satıcıya aittir. Taşıyıcı belirtilmemişse iade masrafını yine satıcıdan talep edebilirsiniz.

Kutusu açılan ürün iade edilebilir mi?

Ürünü tanımak ve çalışmasını denemek için açmanız cayma hakkını düşürmez. Yalnızca hijyen gereği ambalajı açılınca iadesi uygun olmayan ürünler (iç giyim, kozmetik gibi) ile ambalajı açılmış kitap, yazılım ve kayıtlar kapsam dışıdır.

Satıcı parayı ne zaman iade etmek zorunda?

Cayma bildiriminin kendisine ulaşmasından itibaren on dört gün içinde, teslim masrafları dâhil tüm ödemeyi aynı ödeme yöntemiyle ve masrafsız iade etmelidir.

Satıcı iade yapmazsa nereye başvurulur?

2026 için 186.000 TL altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; başvuru ücretsizdir ve e-Devlet'ten yapılabilir. Bu tutarın üzerinde tüketici mahkemesinde dava açılır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir; somut uyuşmazlığınız için bir avukata danışmanız önerilir.